Uyku Bozuklukları

Hepimiz gün sonunda uyuyacağını düşünür. Çoğumuzun gün sonu dileği olarak yatağa yatıp sağlıklı ve kaliteli bir uyku uyuyup ertesi sabah için yeterli enerjiyi toplamış olarak uyanmayı ister. Ama vücudumuzun her bölümünün bir rahatsızlığı olduğu gibi uykunun da çeşitli rahatsızlıkları vardır. Belki bunlar bizim başımıza gelmeyen ya da bunun yaşanması ütopik şeyler gibi düşünülse de çok enteresan hastalıklara göz atacağız. Haydi başlayalım:

  1. Kleine-Levin Sendromu

Halk arasında uyuyan güzel sendromu olarak bilinen bu hastalık çok uzun süreler boyunca uyumak olarak açıklanabilir. Yani günlerce hatta bazen bir haftaya yakın uyuduğunuzu düşünün. Ne kadar enteresan ve ütopik geliyor değil mi? Bu hastalık özellikle 15 yaş erkeklerde daha çok gözlemleniyor. Hastalık boyunca insanları uyandırmak çok zor, hatta imkansız bile denilebilir. Bu insanlar uyandıkları zaman ise aşırı iştah, aşırı cinsel istek, sanrı görmek, dikkat dağınıklığı ve ilgisizlik gibi semptomlar gösterebiliyor. 22 yaşındaki Beth Godier adlı hasta bir gün uyuyakalır ve uyandığındaysa tam 6 ay geçmiş olduğunu fark eder. Tabii bu uyku sürecinde fizyolojik ihtiyaçlar için uyansa da bunları da hatırlamıyor.

Hastalığın sebebi olarak beyindeki bir enfeksiyon gösterilse de işin gerçeği hastalığa neden olan şey tam olarak bilinemiyor aslında.

  1. Uyku Felci

Halk arasında karabasan, alabasan gibi farklı yöresel adlarla bilinen bu hastalık düşünüldüğü gibi dinsel veya mitolojik canlıların bizlere musallat olması ya da kendilerini göstermeleri değil tamamen uykuyla alakalı bir kavram.

Uykunun temelde iki evresi vardır. REM ve NREM olarak bilinen bu iki evreden REM hızlı göz hareketlerinin bulunduğu ve rüyaların görüldüğü evredir. NREM evresi ise sabit göz hareketlerinin bulunduğu ve vücudun fizyolojik hareketlilik bakımından düşük seviyede olduğu evredir. REM evresinde beyin tüm fonksiyonları ile devrededir. Bazen bu fonksiyonları durdurur ve vücuttaki tüm kaslar kilitlenir. İşte karabasan geldi denildiğinde akla gelen hareket edememe durumu bu durdurulmadan kaynaklanır.

Sure okuyup rahatlama işlemi ise aslında işlevsel bir olaydır. Ancak halk arasında düşünüldüğü gibi o dinsel canlıların bu sureden etkilenip gitmesi değil de; beyni sure okumak işlevi ile yeniden çalıştırmamızdan kaynaklanan kilitlenmenin kalkma durumudur.

Uyku felci insanlar arasında en çok gözlemlenebilen uyku hastalıklarındandır. Buna sayısal olarak baktığımız zaman oran neredeyse %50 gibi yüksek bir sayı çıkıyor karşımıza. Bu felç durumunu sık sık yaşayanlar ise sadece %4.

  1. REM Uykusu Davranış Bozukluğu

Hepimizin de bildiği bir hastalık aslında bu; “Uyurgezerlik”. Bu hastalar uykularında bağırıp küfür edebilir, kalkıp dolaşabilir hatta bir şeyler bile taşıyabilirler. Bunlar aslında ürkütücü gelse de en masum oldukları durumlardan. Vurma, kendine zarar verme, yataktan düşme ve kalkıp koşmak gibi semptomları da mevcut. Biraz ürkütücü değil mi? Özellikle ruhsal durumu bozuk ve huzursuz kişilerde bu hastalık gözlemleniyorsa hastanın hem kendisine, hem de çevresindekilere zarar verme ihtimali maalesef ki artış gösteriyor.

Bilimsel araştırmalara göre bu hastalığın diğer nörolojik bozukluklarla da bağlantısı mevcut. Bu hastalığa sahip kişilerin Parkinson, bunama gibi hastalıklara yakalanma ihtimali %56 gibi yüksek ve ciddi bir değer.

  1. Sexomnia

Uyurgezerlik hepimizi şaşırtan bir hastalık 3. Bölümde de bahsettiğimiz üzere. Bu şaşırtan hastalığın bir de farklı versiyonu mevcut. Hem daha garip hem de daha ürkütücü; Sexomnia.

Uyurgezerliğin bir türü olarak görülen bu hastalıkta semptomlar daha farklı. Uyumak ile uyanıklık arasında bir evrede meydana geliyor ve hastalarda mastürbasyon yapma, cinsel ilişkiye girme isteği hatta tecavüz etme dürtüsü bile gözlemlenebiliyor.

Bu hastalık dolayısıyla İsveç’te bir erkek tecavüz suçlamasıyla yargılandı ve suçlu bulundu. Davada; suçlunun annesi, oğlunun eski sevgilisinin oğlu uyurken seks yapmaktan çok hoşlandığını ve bu rahatsızlığın o kadın yüzünden kaynaklandığını iddia etti.

Bu hastalığın neden kaynaklandığı, nörolojik mi yoksa psikolojik mi olduğu, hala bir gizem.

  1. Patlayan Kafa Sendromu

Bu hastalık, uyku uyanıklık geçişleri sırasında kişinin kafasının içinde yüksek sesli bir patlama hissi yaşadığı ender rastlanan bir uyku bozukluğudur. Diğer rahatsızlıkların aksine uyku evresinin ortasında değil, başında ya da sonunda, yani ya uykuya dalarken ya da uyanırken yaşanıyor. Fizyolojik ve biyolojik olarak bir zararı bulunmasa da uykuyu tam alamama, uykuya dalmaktan korkma gibi psikolojik etkiler meydana getirebilir.

  1. Ölümcül Ailesel Uykusuzluk

Uykusuzluktan insan ölmesi absürt bir kavram gibi gelse de bunun örnekleri mevcuttur. Adından da anlayacağımız gibi bu hastalık ölümcüldür ve 4 aşamadan meydana gelir. İlk aşama yaklaşık dört ay gerçekleşen panik atak, fobi gibi çeşitli psikolojik rahatsızlıklarla birlikte görülen Progresif İnsomniadır. İkinci aşama yaklaşık beş aylık bir süreçtir, halüsinasyon, ajitasyon gibi semptomlar gözlenir. İkinci aşama yaklaşık üç ay sürer ve tamamen uykusuzluk, kilo kaybı şeklinde gözlemlenir. İdrar kontrolü zorlaşır ve daha yaşlı görünmeye başlanır. Son evre ise deliliğe varan kesintisiz insomniadır. Yaklaşık altı ay kadar sürer ve ölüm ile sonuçlanır.

Hastalık tek bir kişide gözlemlenebileceği gibi aslen genetik bir hastalık olduğu için tüm ailenin başına da gelebilir. 20. Yüzyılda Venedikli bir ailenin tam 30 bireyinin hayatına son vermiştir.

Bu hastalıkların bir kısmı daha masum ve zararsız gözükürken bazılarının ise gerçekten korkutucu ve ciddi olduğu aşikar bir gerçek. Kimsenin başına gelmemesi isteği ve dileğiyle…

 

Kaynak:

http://www.alaskasleep.com/blog/6-strange-and-terrifying-sleep-disorders

http://abcnews.go.com/Health/swedish-man-acquitted-rape-due-sexomnia/story?id=25629309

 

 

Mert Can Sarıdaş

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Psikoloji 1. sınıf bir psikoloji meraklısı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki yazıyı okuyun:
Uyumakta Zorluk Yaşayanlar İçin Tavsiyeler

Uyumakta güçlük çektiğinizi düşünüyor, bazen saatlerce gözünüze uyku girmiyor, yatakta öylece dönüyorsanız bu konuda yalnız olmadığınızı belirtmek istiyorum. Çünkü son

Kapat