Rüya Yorumları – İnceleme ve Notlar

Sigmund Freud’un Rüya Yorumları kitabını okumayı düşünenler ve rüyalar konusunda araştırma yapanlar, merakı olanlar için bir konu hazırladım. Tabii ki kitabı okumanızı da tavsiye ederim. Yazıyı hazırlarken öğrencilere faydalı olması için özen gösterdim.

Freud, ilk önce bir literatür taraması yapmıştır. Kitabın başlarında sanatçılardan felsefecilere birçok kişiye atıfta bulunulmaktadır. Sadece kendi düşüncelerini barındırmayıp sistematik bir şekilde inceleme yapan Freud, bu yönüyle rüya yorumlarında önemli bir isimdir. Tabii günümüzdeki gelişmeleri ve bilimin şimdiki koşullarına baktığımızda bazı yerlerde Freud’un fikirleri çürütülmüş olabilir. Bu yazımızda daha çok Rüya Yorumları-1 kısmından yararlanılarak içerik üretilmiştir. Yazının en altında kitaptan alıntı bazı sözlere, düşüncelere yer verdim; okuyarak rüya konusu üzerinde düşünmenizi amaçladım. Çok zengin bir konu olduğunu söyleyebilirim. Kitabın sonunda doğru rüya analizleriyle de birlikte kitap hemen bitecektir. Ama sindirerek gitmenizi ve küçük notlar almanızı öneririm. Ayrıca eleştirel ve kuşkucu bir yaklaşım sergilemekte özgürsünüz.

Rüyaların Yorumları Neden Okunmalı?

Aslında bu konunu devamını okuduğunuzda bu sorunun cevabını almış olacaksınız. Temel neden olarak literatür taraması içerdiği, farklı bakış açılarına yer verildiği, sistematik incelendiği ve örneklere yer verildiği için okunmalıdır. Özellikle de ruh sağlığı alanında çalışan kişiler için önemli bir kaynaktır. Kitapta rüya analizleri kısmına geldiğinizde kendi rüyalarınızı da not alıp incelerseniz Freud’u ve fikirlerini daha iyi anlarsınız.

Rüyanın Not Alınması

Rüyanın gözlemlenmesinde zorluklar vardır ve bunu ortadan kaldırmanın en iyi yolu yaşadığımız rüyayı olabilen en kısa sürede kağıda dökmektir. Aksi durumda tam veya kısmi bir unutkanlıkla rüyamızı hatırlamayabiliriz. Kısmi unutkanlığa güvenilmez çünkü unutmadığımız şeyi açıklamaya çalıştığımız takdirde belleğimizdeki tutarsız ve kopuk parçaları hayal gücümüzle birleştirip boşlukları doldurmaya çalışırız. Farkında olmadan yaratıcı birer sanatçı oluruz ve zaman zaman tekrarlanması halinde, sahiden olmuş ve belirlenmiş bir gerçekmiş gibi anlattığımız hikayeye kendimizde inanırız.

Birkaç rüyamı kitabı okurken analiz etme fırsatı yakaladım. Hemen rüya sonrası eğer uyuduğunuz odada bir kalem ve kağıt varsa not alabilirsiniz. Bu süreçte şunu fark ettim: Rüyayı gördüğümüzde tam olarak beynimizin hafıza kısmı her şeyi tüm netliğiyle kaydetmiyor. Öyle ki bir rüyamda yaşadığım bazı kısımlar bulanık şekildeydi. Rüyam sanki bunu hatırlamayayım ya da onu tam netleştirmeyeyim diye yapıyor.

 

Rüyaların Gizil İçeriği

Gece rüyamızın oluşturduğu kaotik yığmanın bir anlamı vardır ve yeni bir bilgi iletir. Şifresi çözülecek bir mektup gibi rüya da yakından incelendiği zaman ilk bakıştaki saçmalığını kaybeder ve ciddi, anlaşılır bir mesaj görünümünü alır. Ya da biraz farklı bir tarzda ortaya koyacak olursak, bir papirüs gibi rüya da yüzeydeki değersiz karakterlerinin altında eski ve değerli bir bilginin izlerini açığa vurur.

James Sully (1893, 364)

Freud yukarıdaki alıntıdaki görüşünün kendi görüşleriyle yakın olduğunu belirtmektedir.

Arzu Giderme Teorisi

Bir süre bastırılmış ve sönmüş gibi görünen bazı arzularımız yeniden uyanır, eski ve gömülü tutkularımız tekrar canlanır; hiç düşünmediğimiz şeyler ve kişiler önümüze çıkar.

Sigmund Freud‘a göre rüya bastırılan arzunun doyumudur, gerçekleşmesidir. Bu Freud’un arzu giderme teorisidir. Rüyalar arka plandaki içeriği direkt yansıtmazlar bunu bize çarpıtarak gösterirler. Çarpıtma işlemi sansürle yapılmaktadır.

Masum Görünümlü Bir Rüya Örneği

Kitapta daha detaylı diğer tür rüyaların da analizini bulabilirsiniz. Ben size Freud’un çözümlediği, masum görünümlü ama çözümlendiğinde öyle olmadığı anlaşılan rüyalar için verdiği bir örneğin kitaptaki kısmını aynen aktaracağım:

Genç bir erkeğin kısa, masum bir rüyasını aktaracağım. Rüyasında, korkunç bir şey olan kışlık paltosunu bir kez daha giydiğini görür. Bu rüyanın bariz nedeni, soğuk havaların ansızın tekrar bastırmasıdır. Ama daha yakından bakınca, rüyayı oluşturan iki kısa parçanın tam bir uyum içinde olmadığını fark ederiz. Çünkü soğuk havalarda ağır ve kalın bir palto giymenin neresi “korkunç” olabilir ki? Ayrıca analizde adamın aklına gelen ilk çağrışım, rüyanın masumiyetini kesinlikle ortadan kaldırmıştır. Bir gün önce bir hanımın kendisine, en küçük çocuğunun varlığını delik bir prezervatife borçlu olduğunu söylemiş. Adam düşüncelerini bu temelde yeniden yorumlayabilmişti. İnce prezervatif tehlikeli, ama kalını da kötü. Prezervatifin paltoyu temsil etmesi uygundur, çünkü insan her ikisinin de içine kayar. Ama hanımın ona anlattığı türden bir olay bekar bir erkek için elbette “korkunç” olacaktır.

 

 

Rüyalar Hakkında Önemli Notlar

1- Rüyalar, hemen önceki gündeki izlenimlerden etkilenmektedirler. Rüya içeriğinin bir bileşeni, önceki günün izlenimlerinden birisinin tekrarıdır.

2- Rüyalar zihnin farkedilmeyen alanlarından daha çok faydalanırlar. Yani gerçek hayatta geçmişte veya yakın zamanda önemsemediğiniz bir şey karşınıza çıkabilir.

3- Rüyalar çocukluğumuzun en eski izlenimlerine erişebilmekte ve yaşamımızın o döneminin bize yine önemsiz gibi gelen ve uyanıkken uzun zaman önce unuttuğumuza inandığımız ayrıntıları su yüzüne çıkarırlar.

4- Birden fazla yaşantı birleşerek bir rüya olabilir

5- Alakasız gördüğümüz yaşantılardan da faydalanmaktadır.

6- Masum rüyalar bazen kuzu kılığındaki kurtlar olabilirler (Rüya çarpıtması)

7- Rüya bazen bir anının içeriğini değiştirmeden direkt bize yansıtabilir.

8- Rüyanın analizinde ne kadar derine inilirse, bu rüyanın gizli içeriğinin kaynakları arasında rol oynayan çocukluk yaşantılarının izlerine de o kadar sık rastlanır.

9- Uzun zaman önce bastırılan anılar ve bunların bilinçdışında kalan türevleri, dolambaçlı bir yoldan görünürde anlamsız resimlerle bilince sızabilir.

10- Rüyalar gelecekten haber vermez ve kaynağı geçmiştir. Gelecekten haber verdiği düşüncemiz ise arzularımızın rüyalarımızda gerçekleşmesidir.

Kitabı okuyan biri olarak şunu söyleyebilirim. Rüyalar çok komplike yapılardır. Dolayısıyla kuşkulu bir şekilde yaklaşmak mantıklı olacaktır. Yukarıda aktardığım notlar kitapta vurgulanan kısımlardır. Freud bunları örneklerle açıklamaktadır.

Rüya Aforizmaları

Mutlak olarak mantıklı olan ve bir miktar tutarsızlık, anakronizm veya saçmalık içermeyen hiçbir rüya yoktur.

Maury

Rüya ruhsal, duygusal ve zihinsel bir anarşidir; bu kendi başlarına kalan ve kontrolsüz veya amaçsız davranan işlevlerin bir oyunudur; rüyalarda ruh ruhani bir robota dönüşür.

Dugas

Hayal gücümüzde; rüyamızda gördüğümüz kadar saçma, karmaşık ya da anormal olan hiçbir şey yoktur.

Cicero

Uyanık yaşamda merkezi egonun mantık gücüyle bir arada tutulan düşünsel yaşamın gevşemesi, kopması ve karışması

Volkelt

Zihnin (ruhun) uykudan etkilenmeyen kısmı duygusal yaşamdır ve rüyaları işte bu alan yönlendirmektedir.

Spitta

Rüyalarda muhteşem bir şiir, ustaca bir alegori, eşsiz bir mizah ve ender bulunur bir ironi yatar. Rüya, dünyaya tuhaf bir idealizmin ışığı altında bakar ve çoğu kez gördüğü şeylerin temel doğasına ilişkin daha derin bir kavrayışla bunların etkisini arttırır. Dünyanın güzelliklerini gerçek görsel bir ihtişamla gözlerimizin önüne serer ve onuru en büyük yücelikle giydirir, gündelik korkularımızı en dehşet verici kılıklarda gösterir, eğlencemizi dokunaklı nüktelere dönüştürür. Bazen, uyanıkken ve bu türden bir yaşantının tam anlamıyla etkisi altındayken, yaşamımızın hiçbir döneminde gerçek dünyanın bize buna eşdeğer bir şey sunmadığını hissetmekten kendimizi alamayız.

Hildebrandt

En iyi insanlar, başkalarının uyanık yaşamda yaptıklarını sadece rüyalarında gören insanlardır.

Plato

Bana rüyanı anlat sana kim olduğu söyliyim.

Pfaff

Uykuda daha iyi veya erdemli de olmayız. Tersine, rüyalarda vizdan suskun gibidir, çünkü rüyada hiç merhamet duymayız ve en ağır suçları -hırsızlık, şiddet ve cinayet- tam bir kayıtsızlıkla ve sonrasında hiçbir pişmanlık duymaksızın işleyebiliriz.

Jessen

Rüyalarda çağrışımların ve fikirlerin, hiçbir düşünce, sağduyu, estetik zevk veya ahlaki yargı olmaksızın baş gösterip ilişkilendiğini unutmamak gerekir. Yargı aşırı ölçüde zayıflar ve ahlaki kayıtsızlık ağır basar.

Radestock

Hepimizin de bildiği gibi rüyalarda cinsel konularda olaylar özellikle dizginsizdir. Rüyayı gören tam anlamıyla utanmazdır ve ahlaki duygu veya yargıdan yoksundur; ayrıca en derin saygıyı duyduğu insanlar da dahil olmak üzere herkesin, uyanıkken düşüncelerinde bile yakıştırdığı zaman dehşete düşeceği şeyler yaptığını görür.

Volkelt

Rüyalardaki gerçek, Rüyalarda, dünyaya karşı giydiğimiz bütün maskelere rağmen kendimizi olduğumuz gibi tanımayı öğreniriz. Onurlu insan rüyalarda suç işleyemez ya da işlese bile doğasına ters düşen bir şey gibi bundan dehşete düşer. Rüyasında kralı öldürdüğünü gören birisini öldürten Roma İmparatoru, insanın rüyasındaki düşüncelerinin, uyanıkken de kafasında olduğu şeklinde mantık yürütürse haklı çıkar. Kalbimizde veya ruhumuzda yeri olmayan bir şeyle ilgili olması halinde ‘böyle bir şeyi rüyamda bile göremem’ deyişi kat kat doğru anlam kazanır.

Scholz

Daha fazla Freud okuyun: Sigmund Freud Hayatı, Teorileri ve EserleriFreud MüzesiFreud’un Düşündüren 11 Sözü


Yararlanılan Kaynak: Freud, S., Türkçe Çev. Selçuk Budak , Rüyaların Yorumu 1, Öteki/Psikoloji. İstanbul, 2006


 

Ahmet Kılgi

İstanbul Kültür Üniversitesinde Psikoloji lisans öğrencisidir. Psikolojiden Oku'da araştırmalar, incelemeler ve denemeleri bulunmaktadır. Düzenli spor yapmaktadır. Bisiklet sürmeyi sever. Psikoloji alanında okumalar yapmakta ve bilgilerini bu platform üzerinden aktararak faydalı içerikler sunmayı amaçlamaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki yazıyı okuyun:
Mutlu Eden 5 Nostaljik Şarkı

Şarkıları seçerken nelere dikkat ettim? Dinlerken hoş zaman geçireceğiniz, sıkıntılarınızdan arındıran ve problemlerinize farklı açıdan baktıracak şarkılardır. Konu görselini kum

Kapat