Psikoloji “Yasa ve İstihdam” Oluşumu Röportajı

Yasa ve İstihdam grubunun oluşumu nasıl oldu?

Bir grup yerine aslında bir oluşum demek daha doğru olacak , “KPSS Psikolog atamaları” ile ilgili bir Facebook grubu vardı ,  zaman zaman bazı girdiler oluyor paylaşımlar oluyor ,meslektaşlar yardımlaşıyor , bazen öğrenciler de bilgi amaçlı sorular soruyordu. Sonra, Gülten arkadaşımız bir gönderi oluşturdu, altına yorumlar geliyordu bir çok fikir ortaya çıktı ve durum hakkında fikirler devam etti . Sonunda, Gülten bir şey yapalım dedi, “destekliyorum” dedim.

Daha sonra Twitter hesabını açıp fikirler almak, bilinç oluşturmak istedik. Bir alan çalışanı, bir mezun ve bir lisans öğrencisi ile orayı takip ediyoruz. Gelişmeleri takip edip herhangi bir problem durumunda duyuru yapmayı amaçlıyoruz işe yarıyor gibi. Eğer isterse bir akademik yönde ilerleyen bir arkadaşımızı da almak istiyoruz çünkü hepimizin hesabı orası hepimizin sesi olsun istiyoruz.

Asıl konu bu anda başladı, Whatsapp grupları kuruldu, tartışmalar, fikir üretmeler..

Bazı kararlar almak istedik, özellikle lisans öğrencilerinin durumdan haberdar olmasını sağlamak istedik , böylelikle gruplar dolmaya başladı 6 gruba kadar doldu .İmza kampanyası oluşturduk , kararlar almaya çalışıyorduk , desteğe de ihtiyacımız vardı o yüzden bütüncül bir yaklaşım seçtik böyle olursak bir şey başarabilirdik.

 

Biraz kendinizden bahseder misiniz?

2016 lisans mezunuyum, bu bölümü severek ve özveriyle okudum. Emek harcadım geçmek için ya da yüksek  not almak için sınavlara girmedim bunu en büyük katkılarını staj zamanlarında ve araştırmada çalışırken gördüm. En önemli amacım “öğrenmek” oldu.

 

Bu alanda çalışanlar neden böyle bir yasaya ihtiyaç duyuyorlar?

Öncelik olarak çalışma alanımız çok geniş , bu bir avantaj gibi gözükse bile bazı dezavantajlar barındırıyor.

Örneğin psikoloji mezunu bir birey; özel eğitim, sağlık, eğitim ,adli , insan kaynakları, endüstriyel, psikoteknik gibi alanlarda çalışma imkanına sahiptir. Böyle olması kulağa hoş geliyor ama işin içine girince farklı farklı uygulamalar gözüküyor. Bazen sertifika programları olsun, salt ticari kaygılarla çalışmak isteyen kurumlar olsun meslektaşlarımızı yıpratılabiliyor.

Şöyle bir örnek vermek isterim, Hukuk mezunu stajını tamamlamış bir bireye “Avukat“ diyoruz. Bazı standartları var, herhangi bir durumda Baro’ları var. Bu bağlamda bakarsak meslek çalışmalarında daha özgüvenli ve daha rahat özlük haklarını savunabiliyorlar.

Öncelik olarak, bir standartın oluşması gerektiğini kanısındayım bir kurumda çalışan psikolog kimdir, ne iş yapar, sağlıkçı mıdır eğitimci midir? Bunlar belirlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Yani ne kadar sorumluluk alabilirler yaptırım güçleri ne?

Kısacası bu unvan nedir altının doldurulup, etik anlayışa göre yapılandırılması gerektiğini düşünüyorum.

Haberlere de gayet yansıyor “Sahte psikologlar”, bazı salt maddi çıkarla yapılan süpervizyonu yetersiz kurslar gibi… İşte bu yüzden istiyoruz belirli bir standart ve etik kaygılar çerçevesi oluşsun ve  kısacası herkes işini yapabilsin.

 

Şu ana kadar 4 senelik mezunlara yasa çıkmamasının nedeni nedir?

Ana etmen çok dağınık olmamız, avukat avukat, öğretmen öğretmen. Fakat psikolog olmak bir bukalemun gibi yaşamak. Yani formasyon alıp pdr’ci olan psikolog da var, psikoteknikte çalışan meslektaşımız da var.

Şimdi bu bireyler ister istemez farklı özellikler kazanıyorlar meslek yaşamlarında.

Özel eğitimde çalışan meslektaşımızla, ceza evinde çalışanı hangi ortak payda altında birleştirebiliriz? Bu durum bizi zayıflatan bir özellik avantajlı gibi gözükse bile.

2011 yılında 6625 sayılı torba yasada “klinik psikolog” görev tanımları yapıldı bu çok güzel bir gelişme oldu fakat devamında lisans mezunları için  maalesef bir yasa oluşamadı.

 

İstihdam düşünüyorsunuz ama birçok mezun var ne olacak?

Bu soru çok yerinde, mezun sayımız artıyor.

İstihdam konusuyla başlamak istiyorum, belirli bir yasamız yok böyle olunca işler karma karışık yoruma açık oluyor. İstihdam sayımız oran bazlı bakınca azalmaktadır. Bu seneki en büyük alım 200 kişi ile CTE oldu, Sağlık Bakanlığı ise 70 kişi civarı. Ek olarak, mesleğimiz için belirli fiziki koşullara, takım çalışmasına ihtiyaç vardır çünkü bireylerin hayatına; gelişim aşamasında, meslek seçimlerinde, ruhsal destek amaçlı müdahalelerde, dahil olabiliyoruz ,bakın sayarken bile büyük bir yelpazeden bahsediyorum. Alanımıza gereksiz bulan insanlar az, fakat doğru anlayan bireylerde maalesef az. Yetkili mercilerin biraz daha yakından bu konuyu eğilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Diğer taraftan, bazı klişeleri yıkmamız gerekiyor psikolog demek vücut dilinizle her şeyi anlayan, sizi koltuğa uzatıp, hipnoz eden kişi değil ya da Rorschach görselleriyle hayatınızın ayrıntılarına kadar girebilen bir insan değil. Belirli etik kaygılara göre amaçlı yapılandırılmış görüşme hizmeti verirken, daha doğru hareket edebilmek için bilimsel testlere başvurur. Yani stereotip yanılgıları ortadan kaldırmamız gerekiyor, yerine daha gerçekçi daha bilimsel yollarla bu mesleğin icra edildiği(edilmesi zorunluluğu) hakkında farkındalık yaratmalıyız.

 

Daha önceki yapılan oluşumlardan farkınız nedir?

Bilindiği üzere TPD var, sonuç olarak büyük bir dernek içinde değerli çalışanlar da var. Kişisel izlemim alan çalışanları dahil, TPD’nin pek onaylamadıkları fakat gene kişisel fikrim her şey TPD’den bekleniyor. Yani öğretmenler de sendikalarına belirli bir derece maaşlarından kesinti yapıyor ve sendikalarıyla eş güdümlü hareket ediyor. Bu konuya biraz böyle baksak daha net olur gibi.

Diğer taraftan, PÖMYAP da çalışmalar yapıyor, bu yazıyı okuyan arkadaşlarımızın araştırmalarını dilerim(Bir kaç temasımız oldu.).

Farkımız; aslında bir farkımız yok tamamıyla biziz. Öğrencisi, çalışanı mezunu hepsi…

Diğer taraftan , bu kadar kısa sürede çok destek aldık, iyi ve kötü bildirimler aldık.

“Öyle olmaz” diyenler çok olsa da “böyle olsa nasıl olur?” diyenler de oldu. Çözümün içinde değilsek sorunun içinde olmuyor muyuz?

Ek olarak, ben de buradan eleştiri yapmak istiyorum. Öncelikle, bir amaç içi salt gönüllülükle çalışan bireyler var ve ellerinden geldiğince bir şeyler yapmak istiyorlar bazen çok üzücü eleştiriler oluyor, buna şahsen de üzülüyorum çünkü kendi alanımdaki bireylerden eleştiriyi aşan sözler olduğu için. Bu durumu 5 maymun deneyine bağlıyorum(gülüşme) ve gerçekçi olmalıyız yasa için meclise konun gitmesi lazım bu hemen olacak bir şey gibi bir beklentiye girmek, gerçekten uzaklaşmak oluyor. Yani biraz sabır ve destek…

 

Psikoloji öğrencileri neden bu “Yasa ve İstihdam” oluşumunu desteklemelidir?

Lisans öğrencileri bu alanı bir yere getirecek bireylerdir, çünkü psikoloji de yeni bir bilim dalı ülkemizde de yeni yeni anlaşılıyor herkesin ağzında “psikolojik olarak, empati” gibi kavramlar telaffuz ediliyor.

Öğrencilerimize elimizden geldiğince bilinçlendirmeliyiz, bilinçlendirirsek çok daha iyi hedefler seçebilirler ve çok daha iyi beraberliği oluşturup psikoloji bilimini daha ileriye götürebilirler. Bu ülkemiz için de daha iyi olacaktır diye düşünmekteyim çünkü o öğrencilerden; alan çalışanları, akademisyenler çıkacak.

 

Alan dışından kişiler ve vatandaş neden sizi desteklemelidir?

Maalesef alanımızın en kötü noktası bu, bunu anlatabilmek… Çünkü devinişsel bir şekilde ya da becerilerimizi direkt gösterebileceğimiz bir alan değil , zaman ve etik kavramları baz almak zorundayız. Örneğin, mimarlık okuyan birey, plan taslağını açtığı zaman alan dışındaki birey “bilmiyorum” diyebiliyor.

Bizim yaşadıklarımız ise;

“Gider arkadaşıma anlatırım olur biter”.

“Büyük adamın (insanın) büyük derdi olur”.

“İrade meselesi bu işler”

“Ya gidip bir sürü paranı alacaklar”

“Psikolog kadar psikoloji kitabı okudum”

Bu tip geri bildirimler olduğunu hepimiz biliyoruz. Fakat etik kaygılara önem veren bireyler de oldu örneğin Hande Subaşı. Diğer taraftan, doğumdan ölüme kadar bu alanda eğitim gören bireyler hayatımıza bir şekilde dokunacak örneğin eğitimden tutun, hastaneye, hapishaneye, iş alım süreçlerine kadar. Bu durumun farkında olan bireyler destek oluyor sağ olsunlar.

 

Psikoloji alanında nasıl bir iyileştirme ve denetim yapılabilir?

Aslında bunu söylemek belki haddime değil ama, staj sürelerinin uzatılmasını düşünüyorum, bazı okullarımızda zorunlu staj bile yok. Ek olarak, hukuk sistemindeki avukat olmak için belirli bir süreç gerekli mezun olduktan sonra bir yıl staj yapmak zorundalar bu tarz bir programlama , bir filtre görevi görerek alan çalışanları için de gelişim olanağı sağlayacaktır.

 

Mevcut kuruluşlar bu iyileştirmeyi sağlamıyor mu?

Şuan bu kadar destek aldığımıza göre bir boşluk olduğu kesin, maalesef sağlamıyorlar bunu üzülerek söylüyorum, belki yapmak istiyorlar fakat olmuyor bilemiyoruz. Örneğin bizle hiç irtibata geçmediler. Twitter’da 650 birey var takip eden(artıyor), Whatsapp grupları ise 256 kişilik kontenjan dolunca yenilerini açtık, az kişi olduğumuzu düşünmüyorum, en azından “Kimsiniz?” denmesi gerekirdi diye düşünüyorum.

 

Psikoloji öğrencileri birlik içinde olması gerekiyor ve bu birliği oluşturmak zor gibi görünüyor, ne düşünüyorsunuz?

Burası özet kısmı gibi olacak dediğim gibi öğrencilerimiz bu işin kilit noktası bilinçlendirilmeliler, bazı etkinliklerini bu yönde daha çok geliştirmeliler çünkü onlar bu alanı ileriye taşıyıp ülkemiz için daha verimli çıktıların oluşması sağlayacaklar.

Evet zor olabilir çünkü bu bilim ülkemizde çok yeni, klişeleri yıkmamız, etik kaygıları öne çıkarmamız zaman alacak diye düşürüyorum fakat neden olmasın?

Belki bu oluşum bir yere varamayabilir fakat dikkat çektiğimiz kesin. Bunu aldığımız geri bildirimlerden fark etmek çok zor değil. Bir birey bile eğer buradaki oluşumdan etkilenip alan için yararlı bir davranışlar sergileyecekse zaten kazandık demektir. Umarız kuruluşlarda bu eksikliği görüp yeni bakış açılarıyla çalışmalarını revize ederler.

 

Fatih Burak Görkem Deniz

Yasa ve İstihdam      Mücadele Eden Psikologlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Önceki yazıyı okuyun:
Arama Motorlarının Kullanımı ve İnsan Psikolojisi

Acaba insanlar arama motorlarını kullanırken ne bekliyorlar? Bir şeyi ararken onu nasıl yazıp bulmaya çalışıyorlar? Arama motorlarının nasıl çalıştıklarını biliyorlar

Kapat